22.3. Het samen spelen met Cas & Lisa en KiVa, een anti-pestbeleid – 2018-2019

Sint-Annaschool is vanaf het schooljaar 2017-2018 een school.

Wat is pesten?

Je hebt plagen, ruzie maken en pesten. Het verschil daartussen is groot!

Kinderen die elkaar plagen, kunnen elkaar aan. Nu eens plaagt de één, dan weer de ander. Soms wordt er overdreven, want plagen kan ook wat scherp zijn maar plagen is nooit bedreigend of kwetsend bedoeld en een geplaagd kind kan ‘terug plagen’.

Na een tijdje maken ze het samen weer goed. Je kunt elkaar ook plagen voor ’t plezier. Want er wordt wel eens gezegd: ‘Plagen is om liefde vragen….’. Het kan soms eens verkeerd vallen, maar echt traumatiserend is plagen niet. Je hebt zelfs leuke en vriendelijke plagerijen. Je moet er mee kunnen omgaan dat je af en toe geplaagd wordt, een besef dat we de kinderen ook proberen bij te brengen in ons project ‘relationele vorming’.

Bij pesten ligt dat anders. Als er gepest wordt is het ene kind altijd sterker dan het andere. Ofwel heeft de pester grotere spierballen of een grotere mond of meer invloed.

Pesten gebeurt systematisch en doelgericht. Een kind dat gepest wordt is steeds het mikpunt, het doelwit, het slachtoffer. Pesten is altijd kwetsend bedoeld en het slachtoffer blijft elke dag opnieuw bang, triestig of kwaad achter in een onveilig leef- en leerklimaat. Pesten moet daarom aangepakt worden! Een doordachte en gedragen aanpak is een absolute must voor het welzijn van onze kinderen.

De symptomen?

Op school: Gemeld door ouders:
o Mag niet meedoen bij spelletjes of wordt als laatste gekozen o Komt thuis met kapotte fiets, kleren, boeken
o Blijft dicht bij de leraar tijdens pauzes o Heeft blauwe plekken, schrammen
o Schoolprestaties gaan achteruit o Brengt geen klasgenootjes mee
o Ziet er ongelukkig, gespannen, depressief uit o Is bang om naar school te gaan
o Vermijdt de speelplaats o Kiest een onlogische route van en naar school
o Klaagt van buikpijn, hoofdpijn o Slaapt onrustig en heeft nare dromen
o Heeft misschien niet één goede vriend o Vraagt en/of steelt geld van familie
o Zijn bezittingen worden afgenomen of verstopt o Wordt niet uitgenodigd op feestjes
o Wordt uitgelachen, onvriendelijk benaderd o Overspannen en onrustig op zondagavond of op het einde van een vakantie

Ook bij ons?

3 tot 8 procent van de Vlaamse jongeren wordt ernstig gepest. Dat zijn er 30 000 elk jaar. 2 op 5 zegt geen hulp te krijgen.

Een bevraging leert dat in drie maanden tijd 57 procent van de jongeren het slachtoffer was van pesterijen en 49 procent dader was. Bijna 4 op 5 beweert getuige te zijn geweest van pesterijen.

De ergste problemen doen zich voor bij 10- tot 14-jarigen. Dat is de leeftijd waarop kinderen alles doen om erbij te horen. En de school is zonder twijfel de pestplek bij uitstek.

In Sint-Anna willen we ons daarvan bewust zijn en blijven werken aan de herstelgerichte aanpak ervan. Uit een bevraging in onze school bij de leerlingen van het vierde, vijfde en zesde leerjaar blijkt dat 97,02 van de leerlingen getuigt van een ‘pestarme’ school (bron: doorlichting welbevinden van de Vlaamse Overheid – 04/2017).

Hoe?

Ons anti-pestbeleid kent twee luiken. We willen vooral focussen op preventie, maar we pakken uiteraard de acute gevallen aan. Bij de kleuters werken wij reeds met de CAS & LISA methode. In de lagere school gaan we resoluut voor het KIVA-project.

De Cas & Lisa methode voor de kleuterschool


Werken aan relationele en communicatieve vaardigheden bij kleuters is niet eenvoudig, maar wel heel belangrijk. Groei mee met Cas en Lisa biedt de mogelijkheid om op een speelse manier onze kleuters te laten groeien in hun communicatievaardigheden, hun zelfvertrouwen en hun empathisch vermogen.

De figuren Cas en Lisa groeien met hen mee, net zoals de steeds terugkerende maandthema’s. De thema’s zijn verwisselbaar, vormen een rode draad doorheen de kleuterschool en bieden tal van mogelijkheden voor differentiatie. Elk jaar diepen we de maandthema’s een stukje verder uit.

Het KIVA-project in de lagere school

Onze school, een KiVa- school

Wij zijn blij jullie te mogen meedelen dat wij vanaf het schooljaar 2017-2018 in onze school het KiVa-programma toepassen.

KiVa is een innovatief wetenschappelijk onderbouwd antipestprogramma dat is ontwikkeld op basis van de allernieuwste interventieprogramma’s die wereldwijd worden gebruikt. KiVa heeft als doelstelling pestproblemen te voorkomen én aan te pakken en sluit aan bij de eindtermen van het lager onderwijs.

KiVa betekent ‘leuk’, ‘fijn’ of ‘tof’.

KiVa-scholen zeggen van zichzelf dat ze een leuke school willen zijn waarin iedereen het naar zijn zin heeft en waar er met andere woorden niet wordt gepest.

De waarden die het KiVa-project nastreeft, namelijk het aanmoedigen van  leerkrachten en leerlingen tot positief omgaan met elkaar en positieve groepsvorming, past volledig in ons pedagogisch project. Vooral de buitenstaanders krijgen een duw in de rug om hun verantwoordelijkheid op te nemen en ervoor te zorgen dat iedereen erbij hoort en niemand wordt uitgesloten of gepest.

KiVa-scholen kiezen ook voor ouderbetrokkenheid. Daarom vinden we het belangrijk dat alle ouders goed geïnformeerd worden en kunnen terugvallen op houvasten die thuis en op school van pas komen. Een goede samenwerking tussen school en thuis garandeert niet enkel een sterker leereffect. Het is fijn voor kinderen als ze op school en thuis dezelfde boodschap meekrijgen. Kinderen waarderen duidelijke verwachtingen. Het voelt veiliger, ze leren grenzen (her)kennen en nemen sneller verantwoordelijkheid.

Hoe willen we dit realiseren?

KiVa onderscheidt zich door sterk in te zetten op de kracht van de groep. Pesters mogen zich dan wel richten op een slachtoffer, ze zijn minstens even sterk begaan met het verwerven van een belangrijke positie binnen de groep.  Naast pestkoppen en slachtoffers telt zo’n groep ook meelopers, aanmoedigers, verdedigers en buitenstaanders. Pestkoppen volharden in hun pestgedrag omdat ze in meer dan één opzicht voordeel halen uit wat ze hun slachtoffer aandoen. Wie pest, maakt (doorgaans) indruk, wint aan invloed en stijgt op het vlak van status en populariteit. Valt de steun van de groep echter weg, dan zien de meeste pesters zich genoodzaakt om in te binden.

Wat zijn onze doelstellingen?

Wie pestsituaties wil voorkomen of doen stoppen, richt zich dus best tot de volledige groep. En dit is waar het schoolteam van de Sint-Annaschool zich volledig wil voor engageren want kinderen verdienen een veilige schoolomgeving waarbij een gezonde, positieve relatie met klasgenoten cruciaal is voor een optimale ontwikkeling.

Het preventieve luik van het KiVa-programma bestaat onder meer uit een pakket van uitgewerkte lessen, twee educatieve computergames voor leerlingen (en ouders) en een intensieve training voor de leerkrachten. Om pestincidenten zo snel mogelijk te laten stoppen, wordt een kleine groep leerkrachten getraind in het opvangen, bespreken en opvolgen van incidenten. KiVa trekt hierbij de kaart van de oplossingsgerichte aanpak: de veiligheid van slachtoffers moet immers zo snel mogelijk worden hersteld.

Nuttige KiVa – links:

Op de KiVa – website vind je een uitgebreide oudergids, met allerlei nuttige info:
– hoe pesten herkennen?
– wat doe je als je kind wordt gepest?
– wat doe je als je kind (mee)pest?

Op de KiVa – website (www.kivaschool.be ) krijg je meer info over het programma. De website heeft ook een ouderpagina en een kindpagina.

Een schematisch overzicht

Preventie Aanpak
Duidelijke afspraken & regels in de klas No Blame methode
(zie “info No Blame” )
constructieve benadering
pester wordt niet bestraft
kracht van de groep
Duidelijke afspraken & regels op de speelplaats
KIVA project (samen tegen pestgedrag) Thema 1:Iedereen verdient respect.
Thema 2:In de groep. HERGO op school
(zie “info HERGO”)
herstelgericht groepsoverleg
voor alle betrokken partijen
met steunfiguren
met onpartijdige moderator
gedragen herstelplan
Thema 3: Wat is communicatie?
Thema 4:Herken pesten!
Thema 5:Verborgen vormen van pesten.
Thema 6:Gevolgen van pesten.
Thema 7:Pesten en de groep.
Thema 8:De groep verzet zich tegen pesten.
Thema 9:Wat kan ik doen als ik word gepest?
Thema 10:KiVa- We doen het samen!
Uitnodigende speelplaats (in opbouw)
Uitnodigende tuin (in opbouw)

 

Nog meer informatie kan je vinden op de officiële website van KIVA: www.kivaschool.be.

Wat als zich toch een pestincident voordoet?

Plan van aanpak:

  • Herhaling klasregels/speelplaatsregels;
  • Voor de speeltijd herhalen van de regels en na de speeltijd evalueren;
  • Aanmoediging van correct gedrag. Inspelen op sociale relaties. Dit kan gevisualiseerd worden.
    • Wat vertelt jouw gedrag indien je hiermee geen rekening houdt?
    • Welke kinderen horen wèl bij de klasgroep?
    • Welke schade berokkent jouw gedrag?
    • Hoe kan je het goed maken?
  • Leerling informeren dat de ouders worden uitgenodigd van de pester en de gepeste leerling;